Przywódcy państw wyspiarskich wezwali do pilnych działań i większego wsparcia dla krajów najbardziej narażonych na skutki ocieplenia. Apel wybrzmiał 12 listopada podczas szczytu klimatycznego ONZ COP31 w Antalyi. Dla wielu wysp podnoszenie się poziomu mórz, silniejsze sztormy i powodzie nie są odległym zagrożeniem, lecz problemem już wpływającym na bezpieczeństwo mieszkańców i przyszłość ich państw.
Wiceprezydent Seszeli Alix Sebastien Pillay podkreślił, że jego kraj — archipelag 115 wysp na Oceanie Indyjskim — potrzebuje konkretnych działań, a nie kolejnych deklaracji. Zwrócił uwagę, że Seszele ponoszą wielomilionowe straty, choć ich wkład w globalne ocieplenie jest niewielki. Wezwał również do wzmocnienia funduszu ONZ przeznaczonego na rekompensowanie szkód ponoszonych przez szczególnie narażone państwa.
Skutki kryzysu już odczuwalne
Na konferencji przedstawiono także niepokojącą ocenę postępów w ograniczaniu globalnego ocieplenia. Według raportu Climate Action Tracker, przytoczonego podczas obrad, postęp w hamowaniu wzrostu temperatury w ostatnich pięciu latach praktycznie się zatrzymał, a dotychczasowe działania nie wystarczają, by utrzymać ocieplenie w granicach 1,5°C. Nawet pełna realizacja obecnych obietnic klimatycznych państw oznaczałaby — według raportu — wzrost temperatury o około 2,6°C do końca stulecia względem epoki przedindustrialnej.
Premier Niue Dalton Tagelagi wskazał na wyjątkowo wysokie temperatury wód w środkowej części Pacyfiku, które określił jako ostrzeżenie przed skutkami braku szybkiego ograniczenia emisji. Z kolei premier Pakistanu Shehbaz Sharif przypomniał o katastrofalnych powodziach z 2022 roku, które zalały ponad jedną trzecią kraju, pochłonęły tysiące ofiar i spowodowały straty przekraczające 30 miliardów dolarów. Przywódcy podkreślali, że państwa dotknięte katastrofami potrzebują dostępnego finansowania, by odbudowywać się bez pogłębiania zadłużenia.
Apel o solidarność i konkretne wsparcie
Dyskusja w Antalyi pokazała, że polityka klimatyczna dotyczy nie tylko redukcji emisji, lecz także sprawiedliwego podziału kosztów i ochrony ludzi oraz przyrody. Kraje wyspiarskie, które w niewielkim stopniu przyczyniły się do kryzysu, należą do tych, które najmocniej odczuwają jego następstwa. W ich ocenie finansowanie adaptacji i naprawy szkód powinno pozwolić na odbudowę, nie odbierając jednocześnie środków potrzebnych na rozwój.
Apel państw wyspiarskich padł w czasie, gdy negocjatorzy COP31 próbowali uzgodnić dalsze kroki w sprawie zmian klimatu i pomocy dla najbardziej zagrożonych społeczności. Jego przesłanie jest jasne: skuteczne działania wymagają nie tylko ambitnych celów, ale również pieniędzy i szybkiej realizacji zobowiązań. Dla mieszkańców nisko położonych wysp tempo decyzji może przesądzać o tym, czy ich domy i całe społeczności będą mogły bezpiecznie przetrwać nadchodzące lata.









