29 października podczas szczytu ONZ ds. różnorodności biologicznej COP17 w Erywaniu opublikowano globalny raport o odbudowie przyrody. Według jego ustaleń działania renaturyzacyjne obejmują już 252 miliony hektarów w 149 krajach — to największa udokumentowana dotąd skala takich prac. Inicjatywy te przyczyniają się również do powstawania ponad miliona zielonych miejsc pracy, pokazując, że ochrona ekosystemów może wspierać zarówno przyrodę, jak i lokalne społeczności.
Raport przygotowany przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska, Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa oraz sekretariat Konwencji o różnorodności biologicznej po raz pierwszy przedstawia kompleksowy obraz postępów w odtwarzaniu ekosystemów na świecie. Ocenia działania prowadzone na lądzie, w wodach śródlądowych oraz w środowiskach morskich i przybrzeżnych. Autorzy zestawili dane zgłaszane przez państwa z informacjami o projektach renaturyzacyjnych, by sprawdzić, jak daleko świat zaszedł w realizacji międzynarodowych zobowiązań.
Największe postępy na lądzie, poważne braki w wodzie
Najwięcej działań odnotowano w Azji — 192,2 miliona hektarów, a następnie w Afryce, gdzie prace obejmują 36,3 miliona hektarów. To nie jest jednak prosty ranking skuteczności: różnice odzwierciedlają między innymi wielkość regionów i możliwości monitorowania oraz raportowania. W ekosystemach lądowych odbudowa osiągnęła niemal połowę drogi do wyznaczonego na 2030 rok celu dotyczącego zdegradowanych terenów. Szczególnie dużą powierzchnię objętą działaniami zgłosiły Chiny — 127,4 miliona hektarów.
Znacznie mniej optymistycznie wygląda sytuacja rzek, jezior, mórz i wybrzeży. Udokumentowane projekty obejmują 11 milionów hektarów ekosystemów słodkowodnych oraz 5,7 miliona hektarów środowisk morskich i przybrzeżnych. Raport zaznacza, że niedostatek zgłoszonych danych może oznaczać zaniżenie rzeczywistej skali prac, ale nie zmienia to wniosku o potrzebie przyspieszenia. Tym bardziej że właśnie ekosystemy wodne i przybrzeżne należą do najszybciej degradowanych.
Potrzebne większe inwestycje i długofalowa ochrona
Autorzy ostrzegają, że obecne tempo nie wystarczy do realizacji zobowiązań na 2030 rok. Roczne finansowanie odbudowy przyrody musiałoby wzrosnąć ponad czterokrotnie — z 64 do 296 miliardów dolarów. Według szacunków mogłoby to pomóc stworzyć do 32 milionów nowych miejsc pracy na świecie do końca dekady. Największe potrzeby inwestycyjne dotyczą między innymi agroleśnictwa, odtwarzania lasów, torfowisk i łąk trawy morskiej.
W raporcie podkreślono, że sama skala odtworzonych terenów nie gwarantuje trwałej poprawy: potrzebne są wieloletnie działania, monitoring oraz udział społeczności lokalnych i ludności rdzennej, z poszanowaniem ich praw i wiedzy. Odbudowa ekosystemów może wspierać bezpieczeństwo żywnościowe i wodne, łagodzić skutki zmian klimatu oraz pomagać w ochronie gatunków. Najnowsze dane pokazują więc jednocześnie powód do nadziei i wyraźne ostrzeżenie — projekty już działają, ale ich tempo i finansowanie muszą szybko wzrosnąć.
