Jeziorko Daisy – skamieniałości, historia i ważne zasady zwiedzania

Jeziorko Daisy – skamieniałości, historia i ważne zasady zwiedzania

Spis treści

  1. Pradawna rafa i buczyna wokół leśnego jeziorka
  2. Jak zwiedzać Jeziorko Daisy i chronić jego przyrodę
  3. Od kamieniołomu do rezerwatu: historia Jeziorka Daisy i księżnej Daisy
  4. Leśne jezioro, w którym historia spotyka się z dziką przyrodą
  5. Storczyki i żyzna buczyna wokół zielonej tafli
  6. Majowy spacer wśród rzadkich kwiatów i porannych oparów
  7. Jak bezpiecznie zwiedzać rezerwat i chronić jego przyrodę
  8. Każdy gest ma znaczenie: zachowaj spokój i czystość tego miejsca

Jeziorko Daisy to malowniczy zakątek Książańskiego Parku Krajobrazowego, w którym przyroda łączy się z fascynującą historią i śladami dawnego życia. W artykule przybliżę skamieniałości odkrywane w okolicy oraz opowiem o historii tego wyjątkowego miejsca. Podpowiem też, jak zaplanować wizytę i jakich zasad przestrzegać, by zwiedzać bezpiecznie i z szacunkiem dla przyrody.

W skrócie:
  • Jeziorko Daisy to dawny kamieniołom zalany po zakończeniu wydobycia wapienia w 1870 roku.
  • W wapieniach górnego dewonu zachowały się skamieniałości m.in. koralowców, liliowców i ramienionogów.
  • Rezerwat utworzono w 1998 roku; chroni 7,11 ha lasu, skał i cennych siedlisk.
  • Nazwa upamiętnia księżną Daisy von Pless; przy jeziorku stoją dwa dawne wapienniki.
  • Dotrzesz tu pieszo zielonym lub niebieskim szlakiem — do rezerwatu nie prowadzi dojazd samochodem.
  • Trzymaj się szlaków, nie zbieraj skamieniałości ani roślin i omijaj strome brzegi.
  • Nie wchodź do wody, nie rozpalaj ognia, nie śmieć ani nie niszcz zabytków.

Jeziorko Daisy skrywa ślady tropikalnego morza sprzed około 380 milionów lat. W górnym dewonie obszar Dolnego Śląska zalewała ciepła, płytka woda o temperaturze co najmniej 20°C. Z osadów raf powstały wapienne skały, w których zachowały się ślady dawnych organizmów. Ich ochrona stała się głównym powodem utworzenia rezerwatu w 1998 roku.

Historia rezerwatu przyrody

W wapieniach rafowych można znaleźć skamieniałości koralowców, ramienionogów, liliowców, gąbek, małży, ślimaków i innych szkarłupni. Badacze opisali tu blisko 28 gatunków kopalnych zwierząt, a w planktonie jeziorka stwierdzili 16 gatunków skorupiaków. Władysław Dybowski badał te skamieniałości już w 1873 roku. Dziś dawne wyrobisko nadal przyciąga geologów i miłośników historii Ziemi.

Pradawna rafa i buczyna wokół leśnego jeziorka

Po zakończeniu wydobycia wapienia w 1870 roku wodą zalał się kamieniołom. Powstał eliptyczny zbiornik o powierzchni około 0,66 ha i głębokości do 23 metrów. Rezerwat obejmuje 7,11 ha lasu i skał. Wapienne podłoże kryje także warstwy mułowców, pyłowców i drobnoziarnistych piaskowców. Nad wodą stoją dwa dawne wapienniki; jeden przebudowano na izbę myśliwską związaną z księżną Daisy von Pless, od której imienia pochodzi nazwa jeziorka.

Rafy utrwalone w skałach sąsiadują tu z żyzną buczyną. W rezerwacie odnotowano około 180 gatunków roślin, w tym 172 gatunki roślin wyższych i 8 mszaków; inne opracowania podają łącznie 231 gatunków. Rosną tu między innymi kruszczyk szerokolistny, buławnik mieczolistny i rzadki buławnik wielkokwiatowy. Aby chronić cenne odsłonięcia skalne, nie zabieram skamieniałości, nie zostawiam śmieci i omijam strome brzegi.

Jak zwiedzać Jeziorko Daisy i chronić jego przyrodę

Jeziorko Daisy łączy geologiczną i historyczną wartość z kruchym ekosystemem. Zwiedzaj je wyznaczonymi trasami i nie ingeruj w przyrodę ani zabytki.

  • Poznaj historię miejsca. Jeziorko powstało w zalanym kamieniołomie wapieni koralowych, eksploatowanym do 1870 roku. Rezerwat utworzono w 1998 roku; obejmuje 7,11 ha i chroni przede wszystkim skamieniałą faunę górnego dewonu.
  • Oglądaj skamieniałości, ale ich nie zabieraj. Skały uformowały się w płytkim, ciepłym morzu setki milionów lat temu. Widać w nich ślady koralowców, ramienionogów, liliowców, małży i gąbek. Oglądaj odsłonięcia ze ścieżek i nie odłupuj skał.
  • Trzymaj się z dala od stromych brzegów. Zbiornik zajmuje około 0,66 ha, a w najgłębszym miejscu ma 23 m. Poziom wody zależy od opadów, zaś strome brzegi mogą być niestabilne. Dlatego nie schodź ze szlaków, nie wspinaj się po ścianach ani nie wchodź do wody.
  • Chroń rośliny i zwierzęta. W rezerwacie rośnie żyzna buczyna oraz rzadkie i chronione gatunki, między innymi storczyki, wawrzynek wilczełyko i lilia złotogłów. Nie zrywaj kwiatów ani nie schodź z trasy, by zrobić zdjęcie. Wiosną i na początku lata łatwiej dostrzec kwitnące rośliny, a jesienią podziwiać barwy liści.
  • Przygotuj się na pieszą wycieczkę. Samochodem nie dojedziesz do rezerwatu. Możesz dotrzeć tam zielonym szlakiem z Lubiechowa lub Pogorzały albo niebieskim szlakiem z Lubiechowa w kierunku Witoszowa Górnego. Korzystaj z oznakowanych tras i leśnych duktów.
  • Szanuj zabytki. Przy jeziorku stoją dwa wapienniki; jeden z nich przebudowano niegdyś na izbę myśliwską związaną z księżną Daisy, czyli Marią Teresą Hochberg von Pless. Nie wchodź do zniszczonych budynków, nie zostawiaj napisów i nie rozpalaj ognisk.
  • Zabierz śmieci ze sobą. Zaśmiecanie i wandalizm zagrażają przyrodzie oraz zabytkom. Nie zostawiaj odpadów ani nie wrzucaj niczego do wody, ponieważ nagromadzona materia organiczna może pogorszyć jej jakość i zaszkodzić cennym formacjom wapiennym.
TematDane
Rezerwat1998 r. · 7,11 ha · 375–415 m n.p.m.
KamieniołomWydobycie zakończono w 1870 r. · wyrobisko zalane
Jeziorko0,66 ha · do 23 m głębokości
Skały i skamieniałościGórny dewon · koralowce, liliowce, ramienionogi, małże
HistoriaKsiężna Daisy von Pless · 2 wapienniki, w tym dawna izba myśliwska
FloraŻyzna buczyna · ok. 180 gatunków roślin · 3 wymieniane gatunki storczyków
DojścieZielony i niebieski szlak · brak dojazdu samochodem do rezerwatu
ZasadyNie zbieraj skamieniałości ani roślin · nie schodź ze szlaku · nie śmieć, nie rozpalaj ognia

Od kamieniołomu do rezerwatu: historia Jeziorka Daisy i księżnej Daisy

Między Lubiechowem, Mokrzeszowem i Witoszowem Górnym, wśród lasów, leży Jeziorko Daisy — dawny kamieniołom wapieni koralowych. Zielononiebieski zbiornik zajmuje około 0,66 ha, a jego eliptyczny kształt otaczają strome skały i buczyna.

W górnym dewonie, setki milionów lat temu, znajdowało się tu płytkie, ciepłe morze. Żyły w nim m.in. koralowce, ramienionogi, liliowce, małże i gąbki, których skamieniałości można dziś znaleźć w wapiennych ścianach wyrobiska. Władysław Dybowski badał je w 1873 roku, a geologiczne dziedzictwo tego miejsca należy do głównych powodów objęcia go ochroną.

Wydobycie wapienia zakończyło się w 1870 roku. Wodą wypełnił się wtedy nieczynny kamieniołom, tworząc zbiornik o głębokości sięgającej miejscami 23 metrów. Jego poziom zależy głównie od opadów. Po wschodniej stronie zachowały się dwa wapienniki, w których wypalano kamień; jeden później przebudowano na izbę myśliwską. W 1998 roku rezerwatem przyrody objęto 7,11 ha terenu.

Leśne jezioro, w którym historia spotyka się z dziką przyrodą

Jeziorko upodobała sobie księżna Daisy von Pless, czyli Maria Teresa Oliwia Cornwallis-West — angielska arystokratka, pani zamku Książ, autorka pamiętników i działaczka dobroczynna. Od jej imienia pochodzi dawna nazwa Daisy-See. Za jej zgodą jeden z wapienników urządzono na izbę myśliwską, z której można było podziwiać wodę. W pobliżu znajdował się także staw rybny połączony z jeziorkiem kamiennym korytem. Płynąca nim woda tworzyła niewielki wodospad, lecz z czasem te ślady zarosły i wtopiły się w las.

Przyroda i storczyki

Rezerwat chroni zarówno pozostałości dawnego morza, jak i cenne siedliska leśne. Podrzucam link do strony, w którym była mowa o podobnym zagadnieniu. Rośnie tu żyzna buczyna, miejscami przypominająca buczynę storczykową, a także m.in. buławniki, kruszczyk szerokolistny, gnieźnik leśny, wawrzynek wilczełyko i lilia złotogłów. Inwentaryzacje odnotowały około 180 gatunków roślin, a inne opracowanie — 231. Wiosną i wczesnym latem kwitnie leśne runo, zaś jesienią stoki nad wodą przybierają złote i czerwone barwy.

Jeziorko Daisy

Do Jeziorka Daisy prowadzą leśne drogi oraz zielony i niebieski szlak, m.in. od Lubiechowa i Witoszowa Górnego. Podczas spaceru trzeba uważać na strome brzegi dawnego wyrobiska i osuwające się skały. Popularność miejsca przynosi też problemy: śmieci, ogniska oraz napisy na wapiennikach i izbie myśliwskiej. Mimo to Jeziorko Daisy pozostaje śladem przemysłowej przeszłości i miejscem, które zachwyciło księżną.

Ciekawostka: nazwa Daisy-See upamiętnia księżną Daisy von Pless, która za jej zgodą kazała urządzić w dawnym wapienniku izbę myśliwską z widokiem na jeziorko.

Storczyki i żyzna buczyna wokół zielonej tafli

Już przy pierwszej wizycie nad Jeziorkiem Daisy zrozumiałem, skąd wzięła się jego druga nazwa: Zielone Oczko. Szmaragdowa woda i strome, bukowe zbocza tworzą leśny amfiteatr. Rezerwat leży na Pogórzu Wałbrzyskim, między Witoszem a Chłodnikiem, na wysokości około 375–415 m n.p.m. Zajmuje 7,11 ha, a mimo niewielkiej powierzchni kryje wiele przyrodniczych i geologicznych ciekawostek.

Jeziorko wypełniło dawny kamieniołom wapienia, zalany po zakończeniu wydobycia w 1870 roku. Eliptyczny zbiornik ma około 0,66 ha powierzchni i do 23 m głębokości. W jego ścianach widać wapienie rafowe górnego dewonu, które powstały w ciepłym, płytkim morzu o temperaturze co najmniej 20°C. Żyły tam koralowce, liliowce, ramienionogi, małże i gąbki, a ich skamieniałe ślady tworzą geologiczną opowieść o życiu sprzed milionów lat.

Wędrując leśną ścieżką, można dostrzec, jak wraz z wysokością zmienia się roślinność. A jak już mówimy o tym, sprawdź, jakie szkodniki atakują ogród. Wyżej rośnie żyzna buczyna górska, miejscami przypominająca ciepłolubną buczynę storczykową; niżej występują płaty grądu z jaworami, lipami i jesionami. Wiosną zawilce, przylaszczki i pierwiosnki rozświetlają runo. W rezerwacie odnotowano około 180 gatunków roślin, choć inne zestawienia podają 231. Do najcenniejszych należą storczyki: kruszczyk szerokolistny, buławnik mieczolistny, rzadki buławnik wielkokwiatowy oraz pozbawiony zielonych liści gnieźnik leśny.

Majowy spacer wśród rzadkich kwiatów i porannych oparów

Skamieniałości górnodewońskie

Najlepiej wybrać się tu w maju lub czerwcu, gdy runo kwitnie, a przy północnym wejściu można wypatrzyć gnieźniki. Warto uważnie patrzeć pod nogi i trzymać się ścieżki, by nie uszkodzić rzadkich roślin. W cieniu buczyn rosną także wawrzynek wilczełyko, konwalia majowa, kopytnik i lilia złotogłów. Nad jeziorkiem panuje wilgotniejszy, łagodniejszy mikroklimat, a poranne opary nadają okolicy spokojny, niemal baśniowy nastrój.

Nazwę jeziorka upamiętnia księżna Daisy, czyli Maria Teresa Hochberg von Pless, która chętnie tu przebywała. Jeden z dawnych wapienników przebudowano na izbę myśliwską, a z okolic baszty roztaczał się widok na zieloną wodę. Dziś las stopniowo zarasta dawne budowle i ścieżki. Do rezerwatu prowadzą zielony i niebieski szlak, a leśne dukty pozwalają dopasować długość spaceru. Warto zwiedzać spokojnie, podziwiać skały i drzewa, a zarazem chronić storczyki oraz skamieniałości: nie rozpalać ognia, nie zostawiać śmieci i nie schodzić na kruche brzegi.

Jak bezpiecznie zwiedzać rezerwat i chronić jego przyrodę

Do rezerwatu Jeziorko Daisy idę zielonym lub niebieskim szlakiem. Prowadzą tu trasy z Lubiechowa, Witoszowa Górnego i Pogorzały, a przy północnym wejściu stoją drewniana brama i tablice informacyjne. Rezerwat zajmuje 7,11 ha; chroni wapienie górnego dewonu ze skamieniałościami koralowców, liliowców i ramienionogów. Dlatego trzymam się szlaku, nie odłupuję skał i nie zabieram okazów.

Jeziorko powstało w zalanym kamieniołomie i ma miejscami 23 m głębokości, więc zachowuję ostrożność. Strome, kruche brzegi mogą być niebezpieczne: nie podchodzę do krawędzi, nie wchodzę do wody ani nie wspinam się po ścianach wyrobiska. Tafla zajmuje około 0,66 ha, a poziom wody zależy głównie od opadów. Wybieram wygodne buty i uważam na śliskie, zmienne ścieżki.

Każdy gest ma znaczenie: zachowaj spokój i czystość tego miejsca

Aby chronić rezerwat i bezpiecznie go zwiedzać, pamiętam o kilku zasadach:

  • Trzymam się wyznaczonych szlaków i nie odłupuję ani nie zabieram skał.
  • Nie podchodzę do krawędzi, nie wchodzę do wody i nie wspinam się po ścianach wyrobiska.
  • Nie zrywam kwiatów, nie wchodzę w runo, zachowuję ciszę i nie dokarmiam zwierząt.
  • Zabieram śmieci, nie rozpalam ogniska i nie niszczę wapienników ani dawnej izby myśliwskiej.

W rezerwacie rosną cenna buczyna i rzadkie storczyki: buławnik mieczolistny, buławnik wielkokwiatowy, kruszczyk szerokolistny oraz gnieźnik leśny. W czerwcu można zobaczyć kwitnące gnieźniki przy północnym wejściu — bez zrywania kwiatów i wchodzenia w runo. Odnotowano tu 180 gatunków roślin, a według innego zestawienia nawet 231. Zachowuję ciszę, nie płoszę zwierząt i nie zostawiam im jedzenia.

Po wizycie zabieram śmieci, nie rozpalam ogniska ani nie niszczę wapienników i dawnej izby myśliwskiej. Odpady mogą zanieczyścić wodę, a napisy i inne ślady szkodzą drzewom, skałom oraz zabytkowym budowlom. Księżna Daisy upodobała sobie to miejsce, powstałe w wyrobisku po zakończeniu wydobycia. Dbam, by rezerwat pozostał czysty i spokojny.

Ciekawostka: Jeziorko Daisy jest zalanym dawnym kamieniołomem, dlatego jego strome brzegi są kruche i mogą się osuwać — bezpieczniej podziwiać skamieniałości wyłącznie ze szlaku, nie podchodząc do krawędzi.

Źródła:

  1. https://przyrodniczo.pl/rezerwaty-sudetow/jeziorko-daisy/
  2. https://polskazachwyca.pl/ciekawostki/jeziorko-ksieznej-daisy-mroczne-miejsce-ktore-nie-chce-byc-odwiedzane/
  3. https://www.radiowroclaw.pl/articles/view/86459/Turysci-z-calej-Polski-przyjezdzaja-na-Dolny-Slask-w-poszukiwaniu-cennych-mineralow-i-skamienialosci
  4. https://walbrzych.dlawas.info/turystyka/jeziorko-daisy-podwojne-jesienne-piekno-nieba-ruin-i-drzew-foto/cid,27641,a
  5. https://www.labiryntarium.pl/7gmin/gminaswiebodzice/1562-swiebodzice-co-wokolicy.html
Tagi:
  • Jeziorko Daisy
  • Skamieniałości górnodewońskie
  • Historia rezerwatu przyrody
  • Przyroda i storczyki
  • Bezpieczne zwiedzanie rezerwatów
Ładowanie ocen...

Komentarze

Ładowanie komentarzy...

W podobnym tonie

Niebieskie Źródła: skąd bierze się błękitna woda w Tomaszowie?

Niebieskie Źródła: skąd bierze się błękitna woda w Tomaszowie?

Niebieskie Źródła w Tomaszowie Mazowieckim zachwycają wodą o niezwykłym, turkusowym odcieniu. Skąd bierze się jej błękitna ba...

Mechelińskie Łąki: ptasi raj i chronione słonorośla nad Bałtykiem

Mechelińskie Łąki: ptasi raj i chronione słonorośla nad Bałtykiem

Mechelińskie Łąki to wyjątkowy zakątek nad Bałtykiem, gdzie nadmorskie krajobrazy spotykają się z bogactwem przyrody. Rozległ...

Imielty Ług – rezerwat pełen ciszy i dzikiej przyrody | praktyczny przewodnik

Imielty Ług – rezerwat pełen ciszy i dzikiej przyrody | praktyczny przewodnik

Imielty Ług to wyjątkowy rezerwat, w którym torfowiska, leśne ścieżki i dzika przyroda tworzą przestrzeń sprzyjającą wyciszen...