Zielony Ład: kto go poparł? lista polskich europosłów

Zielony Ład: kto go poparł? lista polskich europosłów

Spis treści

  1. Od samochodów po kolej: polscy deputowani nie zawsze mówili jednym głosem
  2. Zielony Ład: jak głosowali polscy europosłowie
  3. Zielony Ład a rolnictwo: które przepisy złagodzono po protestach?
  4. Czy Polska mogła zablokować unijne przepisy klimatyczne?
  5. Warszawa mogła zmieniać przepisy, ale nie wycofać całego pakietu
  6. Co Zielony Ład oznacza dla samochodów i budynków?
  7. Niższe rachunki za ogrzewanie, ale kosztowna droga do zmian

Europejski Zielony Ład od początku budził w Polsce skrajne emocje i wywoływał gorące dyskusje. W tym artykule sprawdzam, kto poparł związane z nim rozwiązania i jak głosowali polscy europosłowie. Przedstawiam listę nazwisk oraz kontekst, który pomoże lepiej zrozumieć ich decyzje.

Głosowanie nad Europejskim Zielonym Ładem nie ujawniło wspólnego stanowiska polskich europosłów. 15 stycznia 2020 roku Parlament Europejski przyjął rezolucję popierającą projekt: 482 głosami za, 136 przeciw, przy 95 wstrzymujących się. Za głosowali przedstawiciele KO, PSL, Lewicy i europosłowie niezrzeszeni, przeciw — deputowani PiS i Suwerennej Polski. Łącznie 23 Polaków poparło rezolucję, a 25 było przeciw.

Rezolucja wyrażała poparcie dla kierunku politycznego, nie zaś dla jednego, kompletnego pakietu przepisów. Komisja Europejska przedstawiła Zielony Ład 11 grudnia 2019 roku, a następnie wdrażała go za pomocą konkretnych aktów prawnych. W latach 2019–2026 przyjęto 84 inicjatywy ustawodawcze; o ich losach decydowały głosowania w Parlamencie Europejskim i Radzie UE. W rezultacie polscy przedstawiciele różnili się w ocenie poszczególnych rozwiązań.

Od samochodów po kolej: polscy deputowani nie zawsze mówili jednym głosem

Różnice widać w głosowaniach nad transportem i budynkami. W 2026 roku większość polskich europosłów sprzeciwiła się normom zakładającym, że od 2035 roku nowe samochody osobowe i lekkie pojazdy dostawcze będą emitować zero CO₂. Dyrektywę budynkową Parlament Europejski przyjął stosunkiem 343 głosów za do 216 przeciw, przy 78 wstrzymujących się; deputowani PiS i Suwerennej Polski głosowali przeciw, a część przedstawicieli KO i PSL — wstrzymała się. Z kolei w 2022 roku polscy europosłowie jednogłośnie poparli plan rozwoju dalekobieżnych i transgranicznych kolei, przyjęty stosunkiem 524 do 38.

Podobnie zróżnicowane było stanowisko polskiego rządu w Radzie UE. Polska poparła Europejskie prawo o klimacie, które ustanowiło cel neutralności klimatycznej do 2050 roku, oraz Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, rezerwujący dla niej 20 proc. środków. Sprzeciwiła się natomiast rozporządzeniu o normach emisji dla nowych samochodów, a w 2026 roku wstrzymała się od głosu w sprawie dyrektywy budynkowej. Odpowiedź zależy od konkretnego głosowania i ocenianego elementu strategii.

Zielony Ład: jak głosowali polscy europosłowie

15 stycznia 2020 roku Parlament Europejski przyjął rezolucję popierającą Europejski Zielony Ład. Poniżej wyjaśniamy, czego dotyczyło głosowanie i jak odczytać jego wynik.

  • Głosowanie dotyczyło strategii, nie jednego aktu prawnego. Europosłowie oceniali projekt rezolucji o Zielonym Ładzie. Przyjęli go stosunkiem 482 głosów „za”, 136 „przeciw” i 95 wstrzymujących się.
  • Rezolucję poparli europosłowie KO, PSL, Lewicy i Polski 2050. Wśród 23 polskich głosów „za” znaleźli się m.in. Bartosz Arłukowicz, Jerzy Buzek, Danuta Hübner, Ewa Kopacz, Janusz Lewandowski, Radosław Sikorski, Marek Belka, Robert Biedroń, Łukasz Kohut, Leszek Miller i Sylwia Spurek. Róża Thun głosowała wtedy jako europosłanka KO; do Polski 2050 dołączyła później.
  • Przeciw zagłosowali europosłowie PiS. Wśród 25 polskich przeciwników byli m.in. Adam Bielan, Joachim Brudziński, Ryszard Czarnecki, Anna Fotyga, Patryk Jaki, Beata Kempa, Zdzisław Krasnodębski, Ryszard Legutko, Beata Szydło, Tomasz Poręba i Zbigniew Kuźmiuk.
  • Rezolucja nie przesądzała o poparciu każdego późniejszego przepisu. Zielony Ład wdrażano za pomocą wielu aktów prawnych, a polscy przedstawiciele różnie głosowali nad poszczególnymi rozwiązaniami. Rząd sprzeciwił się unijnym normom emisji dla nowych samochodów, wstrzymał się przy dyrektywie budynkowej i poparł część innych regulacji.
  • Przyjętego prawa UE nie można jednostronnie wyłączyć. Strategię można zmieniać, a jej przepisy — nowelizować. Polska może jednak zaskarżać wybrane akty do Trybunału Sprawiedliwości UE. Część regulacji uproszczono lub zmieniono, m.in. po protestach rolników.
Temat Głosowanie / zasada Wynik Polscy europosłowie
Zielony Ład Rezolucja PE, 15.01.2020 482 za · 136 przeciw · 95 wstrzymało się Za: KO, PSL, Lewica i niezrzeszeni · przeciw: PiS i Suwerenna Polska
Rolnictwo Uproszczenia po protestach, 2024 Zniesiono obowiązek ugorowania 4% gruntów ornych Gospodarstwa do 10 ha zwolniono z kar za naruszenia norm środowiskowych
Blokowanie przepisów Większość kwalifikowana w Radzie UE Państwo samo nie ma prawa weta Blokująca mniejszość: co najmniej 4 państwa i ponad 35% ludności UE
Samochody Normy CO₂ dla nowych aut, 2035 Cel: redukcja emisji o 100% W PE większość polskich europosłów przeciw; w Radzie UE Polska przeciw
Budynki Dyrektywa EPBD, 2024 Nowe budynki: zeroemisyjne od 2030 W PE: PiS i Suwerenna Polska przeciw; KO i PSL głównie wstrzymały się

Zielony Ład a rolnictwo: które przepisy złagodzono po protestach?

Przepisy klimatyczne UE

Po protestach rolników złagodzono część przepisów dotyczących rolnictwa. Poniżej opisujemy najważniejsze zmiany i ich zakres.

  • Zniesiono obowiązek ugorowania 4% gruntów ornych. Rolnicy nie muszą już wyłączać tej powierzchni z produkcji, by spełnić odpowiednią normę środowiskową.
  • Małe gospodarstwa zwolniono z kar. Gospodarstwa o powierzchni do 10 ha nie podlegają kontrolom ani karom za naruszenie norm środowiskowych WPR. Nadal jednak muszą przestrzegać części wymogów Zielonego Ładu.
  • Zmieniono warunki dopłat WPR. Wcześniej rolnicy otrzymywali wsparcie finansowe pod warunkiem spełnienia standardów dotyczących m.in. klimatu, gleby, wody, bioróżnorodności, zdrowia roślin i dobrostanu zwierząt. Za naruszenia groziły kary administracyjne. Po protestach uproszczono lub złagodzono część wymogów.
  • Uelastyczniono wdrażanie norm. Zmiany miały zmniejszyć obciążenia gospodarstw, zwłaszcza mniejszych, i lepiej dostosować wymogi środowiskowe do praktyki rolniczej. Nie zlikwidowały jednak całego systemu norm ani przepisów WPR.
  • Zielony Ład nadal obowiązuje. Strategię wdrażają liczne akty prawne, z których część jest nowelizowana. Państwa członkowskie nie mogą jednostronnie zrezygnować ze stosowania tych przepisów.
  • Protesty przyniosły zmiany, ale nie zakończyły sporu. Uproszczenia wprowadzone w 2024 roku ograniczyły część obowiązków i ryzyko kar. Nadal jednak unijna polityka rolna obejmuje przepisy o ochronie środowiska i warunkach przyznawania dopłat.

Czy Polska mogła zablokować unijne przepisy klimatyczne?

Głosowanie polskich europosłów

Krótko mówiąc: Polska mogła czasem zablokować decyzję, ale nie miała jednego przycisku „stop” dla całego Zielonego Ładu. Komisja Europejska przedstawiła go w grudniu 2019 roku jako plan polityczny, a nie pojedynczy akt prawny. W latach 2019–2024 UE przyjęła 84 inicjatywy ustawodawcze, z których wiele wymagało wspólnej decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady UE.

Weto zależało od sposobu głosowania. W wielu sprawach klimatycznych Рада podejmuje decyzje większością kwalifikowaną, dlatego sprzeciw jednego kraju nie wystarcza, by zablokować przepisy. Polska mogła szukać sojuszników i tworzyć koalicję blokującą. Przy jednomyślności miała większą siłę: mogła odmówić zgody i zatrzymać decyzję, lecz nie mogła później pomijać już przyjętych przepisów.

Przykłady pokazują, jak działały te zasady. W 2019 roku Polska nie zablokowała celu neutralności klimatycznej do 2050 roku, a w grudniu 2020 roku poparła unijny cel ograniczenia emisji netto o co najmniej 55 proc. do 2030 roku względem poziomu z 1990 roku. Później rząd głosował przeciw granicznej opłacie węglowej i przepisom dotyczącym nowych samochodów. Mimo to opłatę poparły 24 państwa, a Polska była jedynym krajem, który sprzeciwił się normom dla aut; trzy państwa wstrzymały się od głosu.

Warszawa mogła zmieniać przepisy, ale nie wycofać całego pakietu

Europosłowie z Polski także nie zajmowali jednolitego stanowiska. W styczniu 2020 roku Parlament Europejski poparł rezolucję dotyczącą Zielonego Ładu: 482 głosami za, 136 przeciw, przy 95 wstrzymujących się. Politycy PiS głosowali przeciw, a większość europosłów KO, PSL i Lewicy — za. Rezolucja nie przesądzała jednak o późniejszych wiążących regulacjach, które głosowano osobno.

Polska mogła zgłaszać poprawki, głosować przeciw, przekonywać inne rządy i składać skargi do Trybunału Sprawiedliwości UE. Zaskarżyła m.in. przepisy dotyczące samochodów, emisji i efektywności energetycznej, powołując się na nieproporcjonalne koszty oraz błędną podstawę prawną. Nie mogła jednak jednostronnie uchylić obowiązujących regulacji. Później uproszczono część zasad, m.in. złagodzono wymogi dla małych gospodarstw, ale cały pakiet pozostał w mocy.

Ciekawostka: sprzeciw Polski wobec unijnych przepisów nie zawsze mógł ich zatrzymać — przy głosowaniu większością kwalifikowaną potrzebna była koalicja państw stanowiących odpowiednio dużą część ludności UE.

Co Zielony Ład oznacza dla samochodów i budynków?

Zielony Ład to pakiet unijnych działań, które stopniowo zmieniają transport i budownictwo. W przypadku aut najgłośniejszy cel zakłada, że od 2035 roku emisje CO₂ nowych samochodów osobowych i lekkich dostawczych spadną o 100 proc. Regulacja obejmuje pojazdy wprowadzane na rynek, nie nakazuje więc złomowania ani zakazuje naprawy używanych aut. Tempo zmian zależy także od cen samochodów bezemisyjnych, dostępności ładowarek i rozwoju sieci energetycznej.

Państwa UE nie były zgodne w sprawie nowych norm: poparły je 24 kraje, Polska głosowała przeciw, a 3 państwa wstrzymały się od głosu. Podzieleni byli również polscy europosłowie. W lutym 2023 roku większość z nich sprzeciwiła się przepisom; poparli je głównie przedstawiciele Lewicy, Róża Thun i Sylwia Spurek. Polska zaskarżyła rozporządzenie do Trybunału Sprawiedliwości UE, wskazując między innymi na możliwe obciążenia dla kierowców o niższych dochodach i przemysłu motoryzacyjnego. Przepisy pozostają częścią prawa UE, dopóki nie zostaną zmienione lub unieważnione.

Niższe rachunki za ogrzewanie, ale kosztowna droga do zmian

W budownictwie celem jest ograniczenie zużycia energii i emisji. Budynki odpowiadają za około 40 proc. całkowitego zużycia energii w Unii, dlatego dyrektywa zakłada, że od 2030 roku nowe obiekty będą zeroemisyjne. Państwa mają też zaplanować modernizację budynków o najsłabszych parametrach. Przepisy nie oznaczają automatycznego wywłaszczenia właścicieli ani narzucenia jednej metody ogrzewania: kraje przygotują własne plany, a gospodarstwa w trudnej sytuacji mogą otrzymać wsparcie. W Radzie UE Polska wstrzymała się od głosu, podobnie jak 4 inne państwa; 20 krajów poparło dyrektywę, a 2 były przeciw.

Europejski Zielony Ład

Dobrze ocieplony dom zużywa mniej energii na ogrzewanie, jednak modernizacja może być kosztowna i wymagać czasu. Dlatego ocena Zielonego Ładu powinna uwzględniać zarówno cele klimatyczne, jak i rachunki, dostępność technologii oraz pomoc finansową. Choć część przepisów jest upraszczana lub nowelizowana, państwo członkowskie nie może jednostronnie zrezygnować z obowiązującego prawa UE. Dla kierowców i właścicieli budynków kluczowe będzie więc połączenie ambitnych celów z rozsądnym tempem zmian i realnym wsparciem.

Ciekawostka: unijne przepisy dotyczące aut odnoszą się do nowych pojazdów sprzedawanych od 2035 roku — nie nakazują złomowania samochodów używanych ani zakazu ich naprawy.

Ładowanie ocen...

Komentarze

Ładowanie komentarzy...

W podobnym tonie

Kiedy powstał Europejski Zielony Ład: data i najważniejsze cele

Kiedy powstał Europejski Zielony Ład: data i najważniejsze cele

Europejski Zielony Ład to strategia, która wyznacza kierunek transformacji gospodarczej i klimatycznej Unii Europejskiej. Kie...

Zielony Ład – co oznacza dla ciebie i twojego portfela?

Zielony Ład – co oznacza dla ciebie i twojego portfela?

Zielony Ład to zestaw zmian, które mają sprawić, że europejska gospodarka będzie bardziej przyjazna dla środowiska. Co jednak...

Kalkulator zbierania deszczówki - Ile deszczu zbierzesz z dachu?

Kalkulator zbierania deszczówki - Ile deszczu zbierzesz z dachu?

Ile deszczówki można zebrać z dachu domu o powierzchni 100, 120 lub 150 m²? Jak duży zbiornik na wodę deszczową warto wybrać ...